Ads Top

Οι ευεργετικές ιδιότητες των παραμυθιών

Πόσες φορές δεν ταξιδέψαμε σε τόπους μαγικούς, παρέα με νεράιδες, ξωτικά και ζώα με μαγική λαλιά, ακούγοντας γνώριμες φωνές να αφηγούνται παραμύθια... Αν είχαμε την ευκαιρία να το κάνουμε ξανά, δεν θα την αρπάζαμε, χωρίς κουβέντα και πολλά πολλά; 


Μια πλασμένη ιστορία, μια τεχνητά καμωμένη διήγηση ξεκινά πάντοτε με την πρόταση, "Μία φορά και έναν καιρό". Ακόμη, όμως, και αν αυτή η εισαγωγή προϋποθέτει ταξίδι σε έναν κόσμο εξωπραγματικό, τα παραμύθια στην πραγματικότητα, αφηγούνται την παιδική ηλικία ενός παιδιού ή και τη ζωή ενός ενήλικα. 

Ρωτώντας ένα παιδί σήμερα, εάν θα προτιμούσε να διαβάσει ένα παραμύθι ή να παίξει ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι, θα απαντούσε χωρίς σκέψη, το δεύτερο. Τι απέγιναν η Κοκκινοσκουφίτσα με την αφέλειά της, η Σταχτοπούτα με το γυάλινο γοβάκι, ο Τζακ και η Φασολιά του, όλα εκείνα τα πλάσματα που εξάπτουν τη φαντασία μας; Ο κόσμος της τεχνολογίας κερδίζει, σήμερα, τον κόσμο του παραμυθιού, χωρίς να του αφήνει πολλά περιθώρια. 

Συμβολικές μορφές και αρχέτυπες εικόνες είναι ικανές να συμβολίσουν την περίοδο που περνά κάθε παιδί μέχρι να φτάσει στην ενηλικίωση. Πολλά παιδιά δεν το γνωρίζουν, ενδεχομένως και πολλοί ενήλικες, ότι τα παραμύθια είναι ευεργετικά. 

Ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου Στάνφορντ στην Καλιφόρνια, διαπίστωσε ότι τα παιδιά που "καληνυχτίζουν" τη μέρα με ένα παραμύθι, έχουν καλύτερη αντίληψη της γλώσσας. Η δεκάλεπτη ανάγνωση μίας ιστορίας πριν από τον ύπνο, ενισχύει τις μαθησιακές ικανότητες των παιδιών, ενώ παράλληλα ενεργοποιεί τη μνήμη και τη φαντασία. Τα προφορικά ερεθίσματα δημιουργούν αστραπιαία αντίληψη που στηρίζεται σε έννοιες, εικόνες και σκέψεις. 

Η φαντασία δεν αποτελεί χάρισμα, γεννιέται από τα πρώτα παραμύθια που ακούμε όταν είμαστε μικροί, και καλλιεργείται από απλά ερεθίσματα της καθημερινότητας. Αυτή η "νοητική αναπαράσταση" είναι μια φυσική ιδιότητα που μας βοηθά να κάνουμε σταδιακά, παρομοιώσεις και μεταφορές. 

Οι αλλαγές που θέλει να κάνει ένα παιδί σε κάποιο παραμύθι ή η έντονη προσκόλλησή του σε μία ιστορία μαρτυρούν στοιχεία για τον ψυχικό του κόσμο. Για παράδειγμα, αν ένα παιδί σχολιάζει ότι οι "κακοί" είναι ισχυρότεροι από κάθε άλλη μορφή, τότε μάλλον προδίδει εσωτερικές ανασφάλειες ως προς την συνύπαρξή του με άλλα παιδάκια ή αδέλφια. 

Η κακιά μάγισσα παραπέμπει πιθανότατα, σε μία απειλητική μητέρα, ο δράκος σε έναν αυταρχικό πατέρα, ο γέρος σοφός μπορεί να δηλώνει το πρότυπο ενός καλού παππού. Το "τέρας" που πρωταγωνιστεί σε ένα παραμύθι μπορεί να συμβολίζει έναν χαρακτήρα από την πραγματική ζωή που είναι απειλητικός προς το παιδί. Μέσα από το παραμύθι και τη φαντασία το παιδί αποκτά την δυνατότητα να παλέψει με το "τέρας" και να το νικήσει. 

Τα παιδιά έχουν την δυνατότητα να ταυτιστούν με τον πιο αδικημένο ήρωα, τον ομορφότερο, τον πλουσιότερο ή τον φτωχότερο και να φανταστούν ό,τι θέλουν, χωρίς να απειλούνται από το εξωτερικό περιβάλλον. Ένα παιδί μπορεί να παρηγορηθεί από τα τεχνάσματα του "Τζακ στη Φασολιά", την μεταμόρφωση της "Σταχτοπούτας", την περιπέτεια της "Κοκκινοσκουφίτσας". 

Κάθε σκηνή μπορεί να κρύβει και ένα νόημα ζωής, μία αλήθεια κρυμμένη στο υποσυνείδητο. Ακόμη, το παιδί ενδέχεται να ταυτίσει την ζωή του με το τέλος μιας ιστορίας και να θελήσει να αλλάξει την πλοκή. Το παιδί μπορεί να είναι και να κάνει ό,τι θέλει μέσα σε ένα παραμύθι. 

Όπως στην περίπτωση που τα παραμύθια είναι λίγο πιο σκοτεινά, ο ψυχαναλυτής Ντόναλντ Γουίνικοτ θα υποστήριζε ότι μέσω αυτών δημιουργείται ένα μεταβατικό τοπίο που δεν είναι ολοκληρωτικό προϊόν της φαντασίας του παιδιού αλλά ούτε και αποκλειστικά προϊόν της πραγματικότητας. Είναι ένα τοπίο στο οποίο μπορεί να λάβει χώρα ένας συναισθηματικός πειραματισμός χωρίς την απειλή πραγματικών συγκυριών.



Ο κόσμος της τεχνολογίας κερδίζει, σήμερα, τον κόσμο του παραμυθιού, χωρίς να του αφήνει πολλά περιθώρια. 

Σχόλιο: Οι περιπέτεις σε όλα τα παραμύθια αποκαλύπτουν το αρχέτυπο ταξίδι του ήρωα/ηρωίδας, όπως το απεκάλεσε ο Τζόζεφ Κάμπελ στο βιβλίο του, Ο Ήρωας με τα Χίλια Πρόσωπα:
Η τυπική πορεία της μυθολογικής περιπέτειας του ήρωα είναι μια μεγέθυνση της φόρμουλας που αναπαρίσταται στις τελετουργίες μετάβασης προς ενηλικίωση: διαχωρισμός - μύηση - επιστροφή: που μπορούν να ονομαστούν η πυρηνική μονάδα του μονόμυθου. 'Ενας ήρωας αποτολμά να περάσει από τον κόσμο του συνήθους σήμερα σε έναν κόσμο υπερφυσικού θαύματος, όπου αντιμετωπίζονται καταπληκτικές δυνάμεις και κερδίζεται μία αποφασιστική νίκη. Ο ήρωας επιστρέφει από αυτήν τη μυστήρια περιπέτεια με τη δύναμη να απονείμει ευλογίες στους συνανθρώπους του. 
Ο κοσμογονικός κύκλος παρουσιάζεται με καταπληκτική συνάφεια στα ιερά γραπτά όλων των ηπείρων, και δίνει στην περιπέτεια του ήρωα μια καινούρια και ενδιαφέρουσα κατεύθυνση, γιατί τώρα φαίνεται πως το επικίνδυνο ταξίδι ήταν μόχθος όχι για επίτευξη αλλά για επανεπίτευξη, όχι για ανακάλυψη αλλά για επανανακάλυψη. Οι θεϊκές δυνάμεις που αναζητήθηκαν και κερδηθήκαν μέσω κινδύνων, αποκαλύπτονται πως από πάντα υπήρχαν μέσα στην καρδιά του ήρωα. Είναι ο «γιος του βασιλιά» που έμαθε την πραγματική ταυτότητά του και μετέπειτα άρχισε να ασκεί την αρμόζουσα δύναμή του - γιος του Θεού... Από αυτήν την άποψη ο ήρωας είναι σύμβολο εκείνης της θείας δημιουργικής και λυτρωτικής εικόνας που βρίσκεται κρυμμένη μέσα σε όλους μας, περιμένοντας να αναγνωριστεί και να της αποδοθεί ζωή.
[pathfinder.gr] 
Από το Blogger.